TARİHÇEKurum'un Kuruluş Nedenleri Selçuklu İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Tanzimat Devrine kadar yüksek öğrenim birkaç büyük merkezde bulunan üst düzey medreselerce yerine getirilmekteydi. Osmanlılar Devrinde büyük merkezler dışında ikamet eden halkın, çocuklarına öğrenim yaptırma, ulaşım, barınma, iaşe, kitap, para gibi sorunlarında sıkıntılar doğmuş, bu sorunlara çare bulabilmek için çabalar harcanmış bu nedenle, medreselerin bulundukları bilim merkezlerinde kuruluş amaçları doğrultusunda teşkilatlanması ve kendi içlerinde bütünleştirilmesi yoluyla "Külliyeler" oluşturulmuştur. Buralarda halkın ve öğrencilerin bir taraftan din ve dünya bilimleri alanlarında bilgi, beceri ve deneyim sahibi olmaları sağlanmış, diğer taraftan medreselere devam eden öğrencilerin yatak, yemek, temizlik vb. ihtiyaçlarının giderildiği imaretler ile buralara harcanacak paraları sağlayacak akaretler kurulmuş, zengin kitaplıklar ile takviye edilen külliyeler halkın ve öğrencilerin eğitim, öğretim, dini, kültürel, ilmi ve mesleki ihtiyaçlarının karşılandığı birer eğitim öğretim ve sosyal merkezler haline getirilmiştir. Cumhuriyet Döneminde ise 6 Mart 1924 tarihinde yürürlüğe giren 430 sayılı Kanun ile medrese ve imaretler kapatılmıştır. Bu durum, yüksek öğrenim öğrencilerinin barınma, yemek vb. ihtiyaçlarının giderilmesinde sıkıntı yaşatmışsa da Cumhuriyet hükümetleri, bazı okulları yatılı (leyli) hale getirmiş ve bir kısım medreselerin barınma yerlerinden yararlanmak suretiyle sıkıntının hafifletilmesine çalışmıştır. İstanbul ve Ankara'da yükseköğretim kurumlarına devam eden öğrencilerin sayılarının artmasıyla, barınma ve beslenme ihtiyaçlarının giderilmesinde süre gelen sıkıntılar karşısında il özel idareleri, belediyeler, dernekler ve özel kişilerce yurtlar açılmaya başlanmıştır. Bu gelişmeler sonucunda, kamusal nitelik taşıyan yurt işletmeciliğini denetim altına almak üzere yeni düzenlemelere gidilmiştir. 03 Mayıs 1949 tarihinde yürürlüğe giren 5375 sayılı Kanun ile "Yurt ve Aşevleri" konusu Milli Eğitim Bakanlığının yönetim ve sorumluluğuna verilmiş, daha sonra 5661 sayılı Kanun ile özel ve tüzel kişilere ait yurtların açılmasına izin verilmesi, kapatılması ve denetlenmesi bu Bakanlığın görevleri arasına alınmıştır. Yükseköğrenim öğrencilerinin barınma, beslenme ve diğer ihtiyaçlarının giderilmesinde sıkıntılar doğmuş, bu taleplerin karşılanmasında süregelen sıkıntılar karşısında il özel idareleri, belediyeler ile dernekler ve özel kişilerce ticari amaçlarla yurtlar açılmaya başlanmıştır. Ancak; bu şekilde açılmış olan yurtlar yüksek öğrenim öğrencilerinin barınma sorununu çözememiştir. 1961 Anayasası’nın 50’nci maddesi; Devlete halkın eğitim ve öğretim ihtiyaçlarını karşılamayı başta gelen ödev olarak vermiş ve maddi imkanlardan yoksun başarılı Türk gençlerinin öğrenimlerini sağlıklı ve düzenli bir biçimde sağlamak sosyal ve kültürel gelişmelerine katkıda bulunmak amacıyla burs ve diğer yollarla gerekli yardımların yapılmasını öngörmüştür. Anayasa ile Devlete ait olduğu bildirilen bu görevlerin yerine getirilmesi için 22 Ağustos 1961 tarihinde yürürlüğe giren 351 sayılı Kanun ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu kurulmuştur. Kurum'un Misyonu ve Yönetim Yapısı: Kurumun misyonu; Yüksek öğrenim öğrencilerinin çağdaş ve güvenilir barınma, beslenme, kredi-burs hizmetleriyle öğrenimlerine, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle kişisel gelişmelerine sosyal devlet yaklaşımıyla katkıda bulunmaktır. 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanunu gereğince, 1962 yılından itibaren öğrenim kredisi, 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanunu gereğince, 1985 yılından itibaren katkı kredisi, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanun gereğince, 2004 yılından itibaren de burs, vermektedir. Kurum; 1961 yılında 351 sayılı Kanun ile kurulmuş olup, tüzel kişiliğe haiz, özel hukuk hükümlerine tabi, Başbakanlığa bağlı bir kuruluştur. 351 sayılı Kanun’a göre Kurumun organları; Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Genel Müdürlüktür. Genel Kurul; Kurumun üst karar organıdır. Kurumun bağlı olduğu Devlet Bakanı, Genel Kurulun tabii başkanıdır. Yönetim Kurulu, Genel Kurula karşı icra, Genel Müdürlüğe karşı karar, Genel Müdürlük ise Kurumun yürütme organıdır. Kurum, merkez teşkilatı ile 20 bölge müdürlüğü ve bu bölge müdürlüklerine bağlı yurt müdürlüklerinden oluşmaktadır. Kurumumuz; tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tâbi ve Başbakanlığa bağlı, özel bütçeli ve sosyal amaçlı hizmet veren bir kamu kurumudur. Kurum, başlangıçta Millî Eğitim Bakanlığının denetiminde iken, bu denetim 06 Şubat 1970 günlü Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi gereğince Gençlik ve Spor Bakanlığına devredilmiş, daha sonra 179 sayılı KHK ve 3046 sayılı Kanun ile Millî Eğitim Bakanlığının bağlı kuruluşu, 04.05.2009 tarih ve 27218 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanının onayı ile Başbakanlığa bağlı kuruluş hâline getirilmiştir. Kurum; özel bütçeli olup, hesap ve işlemleri 31.12.2005 tarihine kadar Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunca denetlenmekte iken, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereğince 01.01.2006 tarihinden itibaren Sayıştay’ın denetimine tabidir. Ayrıca Kurumun hesap ve işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından da her zaman denetlenebilmektedir. Kurum hizmetleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memur, aynı Kanun’un 4/B maddesine göre sözleşmeli personel ile 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi işçi personel tarafından yürütülmektedir. Ayrıca personel yetersizliği sebebiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 36’ncı maddesi ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un ilgili hükümlerine istinaden hizmetli, kaloriferci ve koruma güvenlik görevlerinde hizmet alımı yoluna gidilmektedir. |